الگوی نو پدید در مدیریت بحران‌های داخلی

چرا حاج قاسم به اهواز رفت؟

الگوی نو پدید در مدیریت بحران‌های داخلی

حضور سردار سلیمانی در خوزستان و همراه شدن ابومهدی المهندس و نیروهای حشدالشعبی عراق برای کمک به کنترل سیل، در شرایطی که دستور تخلیه برخی مناطق از جمله سوسنگرد صادر شده بود، سبب شد تا ایشان با تاکید بر ایجاد پادزهر دیگری در مقابل سیل و ایجاد سیل انسانی و سیل همت، در کنار مردم و با روحیه دادن به ایشان به کنترل و مهار این بحران در این مناطق کمک کنند. علاوه بر چنین حضوری، این سفر سبب ایجاد ادبیات دیگری در سپهر مدیریت مقاومتی توامان با فاعلیت مردم شد که آن تعریف وطن و سرزمین به عنوان حرمی دیگر بود که باید برای دفاع و محافظت از آن همچون مدافعان حرم حضرت زینب در برابر دشمنان انسانی و بلایای طبیعی آن حضور داشته و مقاومت کرد.

گزارش تحلیلی: با پیروزی انقلاب اسلامی ایران در سال 1357 ، نوعی از گفتمان در نظام سیاسی جدید پدید آمد که دال مرکزی آن معطوف بر ماهیت اسلامی این انقلاب، بر مردمی بودن تاکید داشته و دارد؛ این گفتمان با رد دوگانگی ارباب - رعیتی حاکم بر روابط دولت با مردم، با تاکید بر مردم­گرایی سبب شکل­گیری نوع جدیدی از ارتباط خادم- مخدومی شد و توانست در پرتو چنین ماهیت و ادبیاتی نسل جدیدی از مسئولین را در جمهوری اسلامی ایران بپرورد که عینیت­بخش گفتمان مذکور باشند، افرادی که در میدان عمل مصداق آیه شریفه "اشداء علی الکفار و رحماء بینهم" بودند. سردار شهید حاج قاسم سلیمانی از جمله افرادی است که توانست در طول سال­ها مجاهدت در جبهه­های نبرد سخت علیه دشمن، در عین حال فاتح نرم قلوب مردمانی حقیقت­بین در سراسر مرزهای جغرافیای انسانی و وجدانی باشد؛ در این بین آن­چه به عنوان نقطه عطف پیوند رابطه قلبی بین سردار شهید و مردم شد حضور ساده، بی­آلایش و دلسوزانه ایشان در میان مردم سیل­زده خوزستان در فروردین سال 1398 بود، در شرایطی که مسئولین وقت سعی در مدیریت از راه دور بحران داشتند، حاج قاسم سلیمانی با حضور در مناطق سیل­زده، تغییر شیوه مدیریتی از میزی به میدانی را رقم زدند.

حضور سردار سلیمانی در خوزستان و همراه شدن ابومهدی المهندس و نیروهای حشدالشعبی عراق برای کمک به کنترل سیل، در شرایطی که دستور تخلیه برخی مناطق از جمله سوسنگرد صادر شده بود، سبب شد تا ایشان با تاکید بر ایجاد پادزهر دیگری در مقابل سیل و ایجاد سیل انسانی و سیل همت، در کنار مردم و با روحیه دادن به ایشان به کنترل و مهار این بحران در این مناطق کمک کنند. علاوه بر چنین حضوری، این سفر سبب ایجاد ادبیات دیگری در سپهر مدیریت مقاومتی توامان با فاعلیت مردم شد که آن تعریف وطن و سرزمین به عنوان حرمی دیگر بود که باید برای دفاع و محافظت از آن همچون مدافعان حرم حضرت زینب در برابر دشمنان انسانی و بلایای طبیعی آن حضور داشته و مقاومت کرد، حضور شهید در مناطق سیل­زده و سخنان ایشان در این خصوص که: "در حال حاضر بسیاری اصرار می­کنند که برای دفاع از حریم اهل بیت به سوریه اعزام شوند، اما خوزستان در این حادثه نوعی دفاع از حرم است، زیرا در دفاع از حرم چه چیزی بالاتر از این است که کرامت یک انسان را حفظ کنید تا از خانه­اش آواره نشود و یا این­که در اردوگاه­ها کرامتش حفظ شود". این ابتکار بر ایجاد تعریف جدیدی از دفاع در قالب حضور میدانی در بین مردم شده و با درک و دیدن موقعیت عینی بحران مقدمات کنترل آن را فراهم آورد.

در کنار مطالب گفته شده باید به این نکته اشاره کرد که، پوپولیسم در معنای عوام­گرایی آن آفتی است که طی سال­های اخیر در سپهر سیاسی ایران سایه افکنده و توانسته است مردمی بودن و مردمی شدن را به معنای درک موقعیت و شرایط مردم، تحت­الشعاع خود قرار دهد که در نقطه مقابل نیز برخی مسئولین برای فرار از اتهامات پوپولیستی اقدام به ایجاد فاصله­ و شکافی عمیق بین مردم و خود کرده­اند که  آسیب­های اجتماعی و سیاسی ایجاد چنین حالتی از افراط و تفریط توسط مسئولین بیش از همه متوجه مردم بوده است، به همین دلیل در موضوع مورد مطالعه حاضر، یعنی حضور میدانی حاج قاسم در سیل خوزستان، شاهد آن هستیم که ایشان با رد و نفی هر دو انگاره نوعی از رفتار مبتنی بر همراهی و هم­دلی با مردم را در پیش گرفتند و نتیجه این همراهی بیش از هر چیز در تشییع با شکوه و عظیم این سردار اسطوره­ای در استان خوزستان و سپس در سراسر ایران تجلی یافت.

در شرایط کنونی که مشکلات اقتصادی و معیشتی شرایط سختی را برای اقشار مختلف و به ویژه ضعیف جامعه به وجود آورده است و در عین حال  در سال­های اخیر عدم حضور مسئولین  بین مردم و دسترسی نداشتن مردم به آن­ها به حلقه مفقوده­ای تبدیل شده است که علاوه بر دوری از درک مشکلات در سطحی واقعی ، سبب دوری تدریجی مردم از بدنه حاکمیتی و قطع پیوندهای عاطفی و ایدئولوژیکی با جمهوری اسلامی به عنوان سیستم حکومتی خواهد شد اما در عین حال کنار مردم بودن، حضور میدانی و ایجاد احساس درک شرایط مردم توسط مسئولین وقت سبب می­شود تا این انگاره و گمان که مسئولین درکی از شرایط مردم ندارند، از بین رفته و پیوند بین خادم و مخدوم آنچنان که در ادبیات امامین انقلاب و جمهوری اسلامی است به عینه متجلی شود، به همین دلیل است که رهبر انقلاب در دیدار مجمع عالی فرماندهان سپاه در مهر سال 1398 بر این نکته تاکید کرده­اند که: "با مردم باشید، از مردم باشید، رفتار مردمی داشته باشید، فخر فروشی و دنیا طلبی خلاف این رفتار است"؛ سرمشق قرار دادن چنین رفتاری و رویکردی در عین حال که نمودبخش و عینیت­بخش ماهیت انقلاب اسلامی خواهد بود، نشان از تداوم الگوی مدیریتی حاج قاسم در بین مسئولین خواهد بود چرا که از جمله حقوق مردم بر حاکمان و مسئولین بنا بر فرمایش امیرالمومنین علی علیه­السلام، خیرخواهی توامان با پرداخت حقوق مردم است که این دو مهم بدون شناخت مردم، حضور در بین آن­ها و هم­چنین شناخت مشکلات و حقوق آن­ها میسر نخواهد بود.

شرکت در فراخوان کنگره ملی شعر سردار سربداران